สืบค้น
ลิงค์ที่เกี่ยวข้อง
มหาวิทยาลัยรังสิต สำนักหอสมุด ม.รังสิต

ปัญญาประดิษฐ์ในห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาไทย: การศึกษาบริการบอร์ดเกมและการพัฒนาบรรณารักษ์ปัญญาประดิษฐ์ (AI Librarian Chatbot)

Artficial Intelligence In Thai Academic Librareis: a Study of Board Game Services and Artficial Intelligence Librarian Chatbot Development

บทคัดย่อ

       การวิจัยนี้สำรวจการให้บริการบอร์ดเกมในห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาของไทย และนำเสนอกรอบแนวคิดเชิงทฤษฎีในการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และคุณลักษณะของบอร์ดเกมมาประยุกต์ใช้พัฒนา AI Chatbot สำหรับบริการบอร์ดเกมในห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา โดยเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบในปี 2569 จากช่องทางสารสนเทศออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ และ สื่อสังคมออนไลน์ Facebook ทางการของสถาบันอุดมศึกษา ผลการสำรวจพบว่ามีห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย จำนวน 67 แห่ง เผยแพร่ข้อมูลบริการบอร์ดเกมผ่านช่องทางสารสนเทศออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ และ สื่อสังคมออนไลน์ Facebook ทางการของสถาบันอุดมศึกษา การวิจัยนี้เสนอกรอบแนวคิดสำหรับการวิเคราะห์ข้อมูล และการพัฒนา AI Chatbot โดย กรอบแนวคิด ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ SPECMAI Framework โดยมีองค์ประกอบ 6 มิติหลัก ได้แก่ พื้นที่ให้บริการเฉพาะ (Dedicated Space)  ระเบียบการให้บริการ (Service Policy)   ผู้เชี่ยวชาญบอร์ดเกมประจำพื้นที่บริการ (Expert Board Game Master) เนื้อหาสื่อประชาสัมพันธ์ (Content)   ช่องทางประชาสัมพันธ์ (Means)  การบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในการบริการ (AI Chatbot Service Assistance) จากผลการสำรวจพบช่องว่างทางการวิจัย ได้แก่ การสร้างบุคลากรที่มีทักษะความรู้เกี่ยวกับบอร์ดเกมเพื่อพัฒนาบริการ ได้อย่างเชี่ยวชาญ (Expert Board Game Master) และการบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ในการบริการ (AI Chatbot Service Assistance)  เพื่อสวมบทบาทผู้ช่วยบรรณารักษ์ในการบริการบอร์ดเกม ด้วยเหตุนี้ ผู้วิจัยได้พัฒนา Game-RACE AI Contribution Framework สำหรับพัฒนา AI Chatbot เพื่อใช้เป็น     ผู้ช่วยบรรณารักษ์สำหรับบริการแนะนำบอร์ดเกม จากผลการทดสอบ พบว่ากรอบแนวคิดดังกล่าวสามารถใช้พัฒนาปัญญาประดิษฐ์สำหรับช่วยงานแนะนำบอร์ดเกม พร้อมทั้งได้อภิปรายแนวทางการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ให้เป็นกลไกช่วยงานในห้องสมุด ที่เป็นโอกาสสำคัญในการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์  มาสร้างนวัตกรรมในการบริการห้องสมุดด้านต่างๆ ต่อไป

Abstract

        This study investigates board game service and the integration of AI Chatbot for the service in Thai academic libraries. Systematic survey data collection was conducted in 2026 through online information channels, including official websites and Facebook social media of academic libraries or of higher education institutions. The survey identified 67 higher education libraries in Thailand that publicly disseminate board game service information through these channels. The study proposes two conceptual frameworks: one for data analysis and one for AI Chatbot development. The analytical framework, the SPECMAI Framework, comprises six core dimensions: space, policy, expert, content, media, and AI Chatbot. Survey findings revealed two notable research gaps: (1) the development of personnel with specialized board game knowledge to serve as board game experts or game masters, and (2) the integration of AI Chatbot functioning as a librarian assistant designated for board game services. In response to these identified gaps, the researchers developed the Game-RACE AI Contribution Framework as a structured approach for building an AI Chatbot to serve as a librarian assistant for board game services. Testing results demonstrate that the proposed framework is viable for developing artificial intelligence capable of supporting board game recommendation tasks. The study further discusses pathways for advancing artificial intelligence as an operational mechanism within library environments, highlighting the significant potential of AI technology to drive innovation across diverse library service domains.

ดาวน์โหลด Full Paper